rozwoj calego
Rozwój całego kosmosu wydaje się niemal zupełnie nieczuły na detale własnej struktury. Biolodzy mają pecha ta sama zasada nie dotyczy bowiem nawet najprostszych organizmów. W teorii Wielkiego Wybuchu tkwią jednak istotne paradoksy. Przed 20 laty kosmolodzy uporali się z tymi niepokojącymi niekonsekwencjami, przejmując idee z fizyki cząstek elementarnych, co zaowocowało powstaniem teorii inflacji. Dziś jednak i ona przechodzi kryzys. Spowodowały go wyniki najnowszych obserwacji, które przeczą jej przewidywaniom dotyczącym średniej gęstości materii we Wszechświecie. Kosmolodzy zaczynają sobie uświadamiać, że Wszechświat zapewne nie jest tak prosty, jak im się wydawało. Muszą zatem albo przyjąć istnienie egzotycznych form materii czy energii, albo wprowadzić.poświatę mikrofalowego nieba i ogólną ewolucję struktur astronomicznych.